Турција, трет по големина снабдувач на облека во Европа, се соочува со повисоки трошоци за производство и ризикува да заостане уште повеќе зад азиските конкуренти откако владата ги зголеми даноците за увоз на текстил, вклучително и суровини.
Заинтересираните страни во индустријата за облека велат дека новите даноци ја притискаат индустријата, која е еден од најголемите работодавци во Турција и снабдува тешки европски брендови како што се H&M, Mango, Adidas, Puma и Inditex. Тие предупредија на отпуштања во Турција бидејќи трошоците за увоз растат, а турските производители губат пазарен удел од конкуренти како што се Бангладеш и Виетнам.
Технички, извозниците можат да аплицираат за даночни ослободувања, но познавачите на индустријата велат дека системот е скап и одзема многу време и не функционира во пракса за многу компании. Дури и пред да бидат воведени новите даноци, индустријата веќе се бореше со зголемена инфлација, слабеење на побарувачката и пад на маржите на профит, бидејќи извозниците ја сметаа лирата за преценета, како и со последиците од долгогодишниот експеримент на Турција за намалување на каматните стапки во услови на инфлација.
Турските извозници велат дека модните брендови можат да издржат зголемување на цените до 20 проценти, но секое зголемување на цените ќе резултира со загуби на пазарот.
Еден производител на женска облека за европскиот и американскиот пазар изјави дека новите царини ќе ја зголемат цената на маица од 10 долари за не повеќе од 50 центи. Тој не очекува да изгуби клиенти, но рече дека промените ја зајакнуваат потребата турската индустрија за облека да се префрли од масовно производство на производство со додадена вредност. Но, ако турските добавувачи инсистираат да се натпреваруваат со Бангладеш или Виетнам за маици од 3 долари, тие ќе изгубат.
Турција минатата година извезе текстил во вредност од 10,4 милијарди долари и облека во вредност од 21,2 милијарди долари, што ја прави петти и шести најголем извозник во светот, соодветно. Таа е втор по големина текстил и трет по големина добавувач на облека во соседна ЕУ, според Европската федерација за облека и текстил (Еуратекс).
Нејзиниот европски пазарен удел падна на 12,7% минатата година од 13,8% во 2021 година. Извозот на текстил и облека се намали за повеќе од 8% до октомври оваа година, додека вкупниот извоз остана непроменет, покажаа податоците од индустријата.
Бројот на регистрирани вработени во текстилната индустрија се намали за 15% заклучно со август. Искористеноста на капацитетите беше 71% минатиот месец, во споредба со 77% за целиот производствен сектор, а претставници од индустријата изјавија дека многу производители на предиво работат со капацитет близу 50%.
Лирата изгуби 35% од својата вредност оваа година и 80% за пет години. Но, извозниците велат дека лирата треба дополнително да девалвира за подобро да ја одрази инфлацијата, која моментално изнесува повеќе од 61%, а минатата година достигна 85%.
Претставници на индустријата велат дека досега оваа година се намалени 170.000 работни места во текстилната и конфекциската индустрија. Се очекува нивниот број да достигне 200.000 до крајот на годината, бидејќи монетарното затегнување ја смирува прегреаната економија.
Време на објавување: 17 декември 2023 година

